Ebeveyn Ortak Sınır Farkındalık Testi
Ebeveyn Ortak Sınır Farkındalık Testi, anne ve babanın çocuğa birlikte ve tutarlı sınır koyma konusunda nerede güçlü olduğunu ve nerelerde birlikte konuşmanın işe yarayabileceğini fark etmesi için İZKOM tarafından hazırlandı. 20 maddeden oluşur ve yaklaşık 5 dakika sürer.
İki ebeveyn sırayla, birbirinin cevabını görmeden doldurur; en sonda iki sonuç yan yana çıkar. Test 2-12 yaş arası çocuğu olan aileler için hazırlandı. Üyelik gerekmez, cevaplar hiçbir yere gönderilmez ve saklanmaz.
Ortak Sınır Neden Önemli?
Sınırlar, çocuğun neyi bekleyebileceğini bilmesini sağlar ve ona güvenlik duygusu verir. Anne ve baba temel kurallarda anlaştığında çocuk için dünya daha öngörülebilir hale gelir; ısrar ve pazarlık azalır.
Ebeveynlerin her konuda aynı düşünmesi gerekmez. Önemli olan, temel kurallarda ortak bir çerçeve kurmak, kuralı sakin ve sıcak bir dille koymak ve çocuğun yanında birbirini desteklemektir. Ebeveynliğin bu ortak yönüne alan yazında “eş-ebeveynlik” (coparenting) denir.
Test Neleri Ele Alıyor?
Maddeler dört başlıkta toplanır. Her başlık için ayrı bir sonuç ve kısa bir öneri verilir; toplam puan verilmez.
- Birlikte karar verme: Temel kuralları birlikte konuşmak ve çocuk büyüdükçe gözden geçirmek.
- Tutarlılık: Konulan sınırı yorgun ya da keyifsiz günlerde de sakin biçimde sürdürmek.
- Birbirini destekleme: Çocuğun yanında aynı ekipte durmak, anlaşmazlıkları baş başa konuşmak.
- Sıcak ve sakin sınır: Çocuğun duygusunu kabul ederken davranışına sınır koymak, gergin anlardan sonra yeniden bağ kurmak.
Sonuçları Nasıl Okumalı?
Sonuçlar “iyi” ya da “kötü” ebeveyn anlamına gelmez. Her başlık “Güçlü yanınız”, “Gelişmeye açık alan” ya da “Birlikte üzerinde durmaya değer alan” olarak gösterilir. İki ebeveynin cevaplarının en çok ayrıştığı maddeler “Birlikte konuşabileceğiniz başlıklar” olarak listelenir.
Farklı görmek doğaldır. Bu başlıkları çocuğun olmadığı, ikinizin de sakin olduğu bir zamanda, bir seferde tek konu olacak şekilde konuşmak en verimli yoldur.
Ne Zaman Destek Almalı?
Bu test bir değerlendirme ya da tanı aracı değildir. Aşağıdaki durumlarda bir uzmanla görüşmek faydalı olabilir:
- Sınırlar konusundaki anlaşmazlıklar sık ve yoğun tartışmalara dönüşüyorsa,
- Çocuğunuzun öfke nöbetleri, karşı gelme davranışları ya da kaygısı günlük yaşamı belirgin şekilde etkiliyorsa,
- Boşanma, yeni kardeş ya da taşınma gibi bir değişim döneminde ortak bir yol bulmakta zorlanıyorsanız.
Evde çocuğa ya da ebeveynlerden birine yönelik şiddet varsa bu test uygun değildir; lütfen bir uzmandan ya da ALO 183 Sosyal Destek Hattı’ndan destek alın.
Sık Sorulan Sorular
Anne ve baba farklı kurallar koyarsa ne olur?
Çocuk hangi davranışın kabul gördüğünü kestirmekte zorlanabilir ve kuralı esnetebileceği ebeveyne yönelebilir. Bu, ısrarı ve tartışmaları artırabilir. Ebeveynlerin her konuda aynı düşünmesi gerekmez; temel kurallarda anlaşmak ve farklılıkları çocuğun yanında değil, baş başa konuşmak çoğu zaman yeterlidir.
Tutarlı sınır nasıl konur?
Az sayıda, çocuğun yaşına uygun ve her gün aynı uygulanan kurallarla başlamak işe yarar. Sınırı sakin bir sesle, kısa bir açıklamayla söylemek ve uygulanabilir bir sonuç belirlemek tutarlılığı kolaylaştırır. Yorgun olunan günlerde de aynı kuralın sürmesi çocuğa güven verir.
Çocuğun önünde ebeveynlerin anlaşamaması zararlı mı?
Ebeveynlerin farklı düşünmesi doğaldır. Sorun, anlaşmazlığın çocuğun önünde birbirinin kuralını geçersiz kılacak biçimde yaşanmasıdır. Anlaşamadığınız anda "Bunu kendi aramızda konuşup sana söyleyeceğiz" demek, tartışmayı çocuğun önünden alır ve ebeveynlerin aynı ekipte olduğu mesajını korur.
Boşanmış ya da ayrı yaşayan ebeveynler bu testi kullanabilir mi?
Evet. Testteki maddeler "diğer ebeveyn" ifadesiyle yazıldı; ayrı yaşayan ebeveynler de doldurabilir. İki evde tamamen aynı kurallar olmasa bile uyku, ekran ve güvenlik gibi temel konularda ortak bir çerçeve çocuğun uyumunu kolaylaştırabilir.
Bu test bir tanı ya da ölçek mi?
Hayır. Bu test geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış bir ölçek değildir ve tanı koymaz. Ebeveynlerin ortak sınır koyma konusundaki güçlü yanlarını ve birlikte konuşabilecekleri başlıkları fark etmesi için hazırlanmış bir farkındalık aracıdır.
İlgili konular: Aile ve Ebeveyn Danışmanlığı, Çocuğumda Öfke Nöbetleri Normal mi?, Kardeş Kıskançlığı Nasıl Yönetilir?
Ortak sınırlar konusunda destek almak isterseniz WhatsApp ya da telefonla bizimle iletişime geçebilirsiniz.