Yaş Yaş Dil Gelişimi Tablosu (0–6 Yaş)
Çoğu çocuk ilk anlamlı kelimesini 12 ay civarında söyler, 2 yaşında iki kelimeyi birleştirir, 3 yaşında kısa cümlelerle konuşur ve 4–5 yaşında olayları sırasıyla anlatabilir. Konuşmanın tanımadık kişilerce anlaşılırlığı 2 yaşında yaklaşık yarı yarıya, 3 yaşında yaklaşık yüzde 70 civarındadır ve 5 yaşına kadar tam anlaşılır hâle gelir. Bu basamaklar ortalama değerlerdir; her çocuk kendi hızında ilerler. Bir basamakta belirgin geride kalma ya da kazanılmış becerilerin kaybı, bir uzmana danışmak için yeterli nedendir.
Bu tabloyu nasıl okumalısınız?
Aşağıdaki basamaklar, çocukların büyük çoğunluğunun o yaşa kadar kazandığı becerilerdir. Yani bir beceri tabloda 18. ayda yazıyorsa, çocukların çoğu bunu 18. aydan önce kazanmış olur.
Tablo bir tanı aracı değildir. Çocuğunuz bir basamağın biraz gerisindeyse panik yapmanıza gerek yok. Ama birkaç alanda birden geride kalıyorsa ya da içinizde bir endişe varsa, bir dil ve konuşma terapistiyle görüşmek en doğru adımdır.
0–12 ay: İletişimin temelleri
Konuşma kelimelerle başlamaz. İlk yıl, bebeğin sesleri, yüzleri ve sırayla iletişimi keşfettiği dönemdir.
| Yaş | Anlama | İfade etme |
|---|---|---|
| 0–3 ay | Yüksek seslere irkilir, tanıdık sese sakinleşir | Ağlama dışında agulama denen memnuniyet sesleri çıkarır, gülümser |
| 4–6 ay | Sesin geldiği yöne döner, ses tonundaki değişime tepki verir | Sesli güler, sesleriyle oynar, ünlü ve ünsüzleri karıştırmaya başlar |
| 7–9 ay | Adına tepki vermeye başlar, "hayır"ı fark eder | "ba-ba", "ma-ma", "da-da" gibi hece tekrarları yapar |
| 10–12 ay | "Gel", "ver" gibi jestle desteklenen basit yönergeleri anlar | İşaret eder, el sallar, ilk anlamlı kelime ortaya çıkabilir |
1–2 yaş: İlk kelimeler
| Yaş | Anlama | İfade etme |
|---|---|---|
| 12–15 ay | Tanıdık nesneleri ve kişileri isimleriyle tanır | "anne", "baba" dışında 1–2 kelime söylemeye çalışır |
| 15–18 ay | "Topu getir" gibi tek adımlı yönergeleri jest olmadan anlar | En az 3 kelime kullanır, istediğini işaret ve sesle belirtir |
| 18–24 ay | Basit sorulara işaret ederek cevap verir, vücut bölümlerini gösterir | Kelime sayısı hızla artar, iki kelimeyi birleştirmeye başlar ("su ver", "baba gitti") |
Bu dönemde dikkat: 16 aylıkken hiç kelime yoksa ya da 24 aylıkken kendiliğinden kurulan iki kelimelik cümleler yoksa bir değerlendirme önerilir.
2–3 yaş: Cümlelerin başlangıcı
| Yaş | Anlama | İfade etme |
|---|---|---|
| 2–2,5 yaş | "Ayakkabını al, kapıya gel" gibi iki adımlı yönergeleri anlar | Yaklaşık 50 ve üzeri kelime kullanır, iki üç kelimelik cümleler kurar |
| 2,5–3 yaş | "Büyük–küçük", "içinde–üstünde" gibi kavramları anlamaya başlar | "Ne?", "Nerede?" soruları sorar, ihtiyacını sözle ifade eder |
Anlaşılırlık: 2 yaşındaki bir çocuğun konuşmasını tanımadık bir kişi yaklaşık yarı yarıya anlar. 3 yaşında üç kelimelik cümleler kurar ve konuşmasının yaklaşık yüzde 70'i anlaşılır.
3–4 yaş: Sohbet etmek
| Anlama | İfade etme |
|---|---|
| "Kim?", "Ne zaman?", "Neden?" sorularını anlar | Üç dört kelimelik cümlelerle konuşur |
| Kısa bir hikâyeyi dinleyip basit sorulara cevap verir | Karşılıklı en az iki sıra süren konuşmalar yapar |
| Renkleri ve temel kavramları ayırt etmeye başlar | Gün içinde olanları kısaca anlatır |
Anlaşılırlık: 4 yaşında çocuğun konuşması tanımadık kişilerce büyük ölçüde anlaşılır, 5 yaşına kadar tam anlaşılır hâle gelir. Bu yaşta s, ş, r gibi bazı sesleri henüz doğru söyleyemiyor olması beklenen bir durumdur.
4–5 yaş: Anlatmak ve açıklamak
| Anlama | İfade etme |
|---|---|
| Önce–sonra, dün–yarın gibi zaman kavramlarını anlamaya başlar | Dört ve daha fazla kelimeli cümleler kurar |
| Üç adımlı yönergeleri takip eder | Bir olayı başı, ortası ve sonuyla anlatır |
| Kafiye ve ses oyunlarından hoşlanır | Geçmiş ve gelecek zamanı doğru kullanmaya başlar |
5–6 yaş: Okula hazırlık
| Anlama | İfade etme |
|---|---|
| Sınıf içi yönergeleri ve uzun açıklamaları takip eder | Karmaşık cümleler kurar ("Çünkü", "ama", "eğer" kullanır) |
| Kelimelerin seslerden oluştuğunu fark eder | Hikâye anlatır, kendi deneyimini ayrıntılı paylaşır |
| Bir kelimenin birden fazla anlamı olabileceğini anlar | Çoğu konuşma sesini doğru söyler; r gibi bazı sesler bu yaşa kadar oturabilir |
Bu dönemde gelişen ses farkındalığı becerileri okuma yazmanın temelini oluşturur. Konuşma güçlüğü olan çocuklarda okuma yazma güçlüğü riski daha yüksek olduğu için okul öncesi dönemdeki destek önemlidir.
Hangi durumlarda beklemeden danışmalısınız?
Yaşı ne olursa olsun aşağıdaki durumlarda bir dil ve konuşma terapistine başvurmanızı öneririz:
- Daha önce kullandığı kelimeleri ya da becerileri kaybetmesi
- Seslere tepki vermemesi ya da işitmesinden şüphe duyulması
- Adına ve göz temasına tepkinin belirgin biçimde az olması
- Birkaç alanda birden yaşıtlarının gerisinde kalması
- Konuşurken belirgin takılmalar, tekrarlar ya da zorlanma
- Ailenin ya da öğretmenin süregelen endişesi
Ayrıntılı bilgi için Çocuğum Henüz Konuşmuyor: Ne Zaman Bir Uzmana Danışmalıyım? sayfamızı okuyabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bebekler ilk kelimeyi kaç aylıkken söyler?
Çoğu bebek ilk anlamlı kelimesini 10–14 ay arasında söyler. "Anlamlı" demek, kelimenin belirli bir kişi ya da nesne için tutarlı biçimde kullanılması demektir.
İki yaşındaki çocuk kaç kelime bilmeli?
İki yaşındaki çocukların çoğu birkaç düzine ile birkaç yüz arasında kelime kullanır ve iki kelimeyi birleştirmeye başlar. Kesin sayıdan çok, kelimelerin artıp artmadığı ve birleştirilip birleştirilmediği önemlidir.
Çocuğum anlıyor ama konuşmuyor, bu normal mi?
Anlamanın konuşmadan önce gelişmesi beklenen bir durumdur. Ancak anlaması iyi olduğu halde ifade edici dilinde belirgin gecikme olan çocukların da değerlendirilmesi önerilir. Bu çocukların bir kısmı kendiliğinden yakalar, bir kısmı destekle daha hızlı ilerler.
Bu tablo Türkçe konuşan çocuklar için de geçerli mi?
Temel basamaklar diller arasında benzerdir. Hangi seslerin hangi yaşta oturduğu gibi ayrıntılar ise dile göre değişir. Türkçe konuşan çocukların sesletim gelişimi için R Sesi ve Sesletim Gelişimi sayfamıza göz atabilirsiniz.
Gelişim tablosunun gerisinde kalan çocuk kesinlikle terapiye mi ihtiyaç duyar?
Hayır. Tablo bir yön göstericidir. Bir değerlendirme, çocuğunuzun desteğe ihtiyacı olup olmadığını ve varsa ne tür bir destek gerektiğini ortaya koyar.
Yazan: Ömer Demirel, Dil ve Konuşma Terapisti, İZKOM
Son güncelleme: 26 Eylül 2026
Kaynaklar: ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) gelişim basamakları (2022), Amerikan Konuşma-Dil-İşitme Derneği (ASHA) iletişim gelişimi rehberleri.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel değerlendirmenin yerini tutmaz.