Otizm Kaç Yaşında Fark Edilir?
Otizm belirtileri genellikle 18–24 ay arasında belirginleşir. Bazı bebeklerde daha erken dönemde ipuçları görülebilir; ancak tanı çoğunlukla daha sonra, ayrıntılı bir değerlendirmeyle konur.
Dikkat edilmesi gereken erken işaretler:
- Göz temasının sınırlı olması
- İsmiyle seslenildiğinde dönüp bakmaması
- Sosyal gülümsemenin az olması
- Dil gelişiminde gecikme
Erken tanı ve erken müdahale, çocuğun gelişimini desteklemek açısından büyük önem taşır.
Yaşa göre dikkat edilecek işaretler ve geç fark edilen durumlar
Aşağıdaki işaretler otizme özgü değildir; ancak görüldüğünde bir uzmana danışmak için iyi bir nedendir:
- 12 ay: İşaret etme ve hece tekrarları (ba-ba, ma-ma) yok
- 16 ay: Tek kelime yok
- 24 ay: Kendiliğinden iki kelimelik cümle yok
- Her yaşta: Daha önce kazanılmış dil ya da sosyal becerilerde kayıp
Bazı çocuklarda otizm daha geç, örneğin okul öncesi ya da okul döneminde fark edilir. Özellikle konuşması akıcı olan çocuklarda arkadaşlık kurmakta zorlanma, sohbeti sürdürememe ya da değişime yoğun tepki gibi sosyal iletişim farklılıkları ön plana çıkabilir.
Hangi yaşta fark edilirse edilsin tanıyı çocuk psikiyatrisi ya da gelişimsel pediatri hekimi koyar. Tanı süreci devam ederken iletişim desteğine başlanabilir.
Ne zaman bir uzmana başvurmalı?
- Yukarıdaki yaş işaretlerinden biri gözlendiyse
- Çocuğunuz ortak dikkat (sizinle birlikte bir şeye bakma) kurmuyorsa
- Kreş ya da okuldan sosyal iletişimle ilgili benzer geri bildirimler geliyorsa
- İçinizde "bir şeyler farklı" duygusu sürüyorsa
İZKOM'da nasıl destek oluyoruz?
İletişim ve dil becerilerini değerlendiriyor, gerekirse hekime yönlendiriyor ve aileyle birlikte terapi planı oluşturuyoruz. Ayrıntılar için Değerlendirme araçları sayfasına bakabilirsiniz.
İlgili sorular
- Otizm belirtileri nelerdir?
- Otizmde erken müdahale neden önemlidir?
- Çocuğum neredeyse 1 yaşına gelecek ama bana hiç bakmıyor; yardım almam gerekiyor mu?
Kaynaklar
- Filipek, P. A., Prizant, B. M., Dawson, G. ve ark. (2000). Practice parameter: Screening and diagnosis of autism. Neurology, 55(4), 468–479. https://doi.org/10.1212/WNL.55.4.468
- Hyman, S. L., Levy, S. E. ve Myers, S. M. (2020). Identification, evaluation, and management of children with autism spectrum disorder. Pediatrics, 145(1), e20193447.
Yazan: Ömer Demirel, Dil ve Konuşma Terapisti, İZKOM · Son güncelleme: 24 Eylül 2026