Çocuğumun Kişisel Farklılıkları Terapide Neden Önemli?
Farklı gelişim gösteren çocuklarımızı değerlendirirken ve terapilerini planlarken "kişisel farklılık" yaklaşımını temel alıyoruz. Bu yaklaşım, her çocuğun kendine özgü özelliklerine, yani biyolojik güçlüklerine, aile ilişkilerine ve gelişim basamaklarına dikkatle bakmayı; edindiğimiz bilgileri ebeveynler, terapistler ve eğitimcilerle paylaşarak disiplinler arası bir terapi planı oluşturmayı gerektirir.
Yalnızca tanı etiketine ve belirtileri azaltmaya odaklanmak yerine, çocuğun kişisel farklılıklarını görerek ona yeni fırsatlar açan bir yol sunuyoruz. Çocuğumuz ne kadar ilerleme kaydedecek? Belirlediğimiz hedeflere hangi hızda ulaşacak? Bu süreçte hangi etkenler belirleyici olacak? Bu soruların yanıtları büyük ölçüde çocuğun kişisel farklılıklarında saklıdır. Biz uzmanlara düşen, ebeveynlerle birlikte çocuğa gelişim sürecinde eşlik etmek ve onun yanında olmaktır.
Kişisel farklılık pratikte ne demek?
Aynı tanıyı alan iki çocuk bile birbirinden çok farklı olabilir. Bu yaklaşımda çocuğun güçlü yönleri ve zorlandığı alanlar birkaç başlıkta incelenir:
- Duyusal işlemleme: Seslere, dokunuşa, ışığa ya da harekete aşırı tepki veriyor mu, yoksa daha fazla uyarana mı ihtiyaç duyuyor?
- Motor planlama: Yeni bir hareketi ya da oyunu planlayıp sırayla uygulayabiliyor mu?
- Dili işlemleme: Duyduğunu ne kadar hızlı ve doğru anlıyor?
- Görsel-uzamsal beceriler: Çevresini, nesneleri ve yönleri nasıl algılıyor?
- Duygusal düzenleme: Hayal kırıklığı ya da heyecan karşısında nasıl sakinleşiyor?
Örneğin yüksek seslerden rahatsız olan bir çocuk için terapi ortamı sakin tutulur; daha fazla hareket arayan bir çocukla ise hareketli oyunlar içinde çalışılır. Böylece hedefler aynı kalsa bile yol çocuğa göre biçimlenir.
Ne zaman bir uzmana başvurmalı?
- Çocuğunuzun belirli seslere, dokunuşlara ya da ortamlara tepkileri günlük yaşamı zorlaştırıyorsa
- Sakinleşmesi uzun sürüyor, sık ve yoğun öfke nöbetleri yaşıyorsa
- Konuşma, oyun ya da iletişimde yaşıtlarından belirgin farklılıklar görüyorsanız
İZKOM'da nasıl destek oluyoruz?
Kişisel farklılık yaklaşımı, DIR Floortime modelinin temel bileşenlerinden biridir. Değerlendirmede ailenin gözlemlerini de dikkate alarak çocuğa özgü bir plan hazırlıyoruz.
İlgili sorular
Yazan: Ömer Demirel, Dil ve Konuşma Terapisti, İZKOM · Son güncelleme: 22 Eylül 2026