Otizm ile Gecikmiş Konuşma Arasındaki Farklar Nelerdir?

Kısa cevap: Temel fark iletişim isteğindedir. Gecikmiş konuşması olan çocuk genellikle etkileşime açıktır; jest, mimik ve işaret etmeyle kendini anlatmaya çalışır. Otizmli çocuklar ise etkileşim kurmakta, ortak dikkatte ve söz öncesi iletişim becerilerinde sıklıkla zorlanır. İki durum birlikte de görülebilir; ayrım bir uzman değerlendirmesiyle yapılır.

Söz öncesi iletişimde fark

Gecikmiş konuşması olan bir çocukta şu söz öncesi becerilerin anlamlı biçimde kullanıldığını görürüz:

talep etme,
niyet gösterme,
reddetme,
jest ve mimik kullanımı.

Otizmli çocuklar bu becerileri göstermekte, anlamlı biçimde kullanmakta, ayrıntılandırmakta ve sürdürmekte zorlanabilir. Otizmde konuşmada gecikme ya da farklılık da sık görülür.

Uzmanların baktığı ipuçları

Ortak dikkat: Çocuk ilginç bir şeyi size gösteriyor mu, sizin gösterdiğinize bakıyor mu?
İsme tepki ve göz teması: Etkileşim kurma isteği ne kadar tutarlı?
Oyun: İşlevsel ve hayali oyun kuruyor mu, yoksa dizme, döndürme gibi tekrarlayan oyunları mı tercih ediyor?
Beceri kaybı: Daha önce kullandığı kelime ya da sosyal becerileri kaybetti mi?

Kesin tanı çocuk psikiyatrisi ya da gelişimsel pediatri hekimi tarafından konur. İletişim desteğine başlamak için tanıyı beklemek gerekmez. Hangi durumla karşılaşırsak karşılaşalım, terapide ilk hedefimiz çocuğun güvenini kazanmak ve onunla bir ilişki kurmaktır.

Ne zaman bir uzmana başvurmalı?

16 ayda tek kelime, 24 ayda kendiliğinden iki kelimelik cümle yoksa
Konuşma gecikmesine isme tepkisizlik ya da işaret etmeme eşlik ediyorsa
Herhangi bir yaşta beceri kaybı olduysa
3 yaşında 3 kelimelik cümle kuramıyorsa

İZKOM'da nasıl destek oluyoruz?

Dil ve iletişim değerlendirmesiyle çocuğun profilini çıkarıyor, gerekirse hekime yönlendiriyoruz. Ayrıntılar: Gecikmiş dil ve konuşma

İlgili sorular

Yazan: Ömer Demirel, Dil ve Konuşma Terapisti, İZKOM · Son güncelleme: 2 Ekim 2026
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel değerlendirmenin yerini tutmaz.